Bilim ve Teknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi (BİTAM)

Sertlik Ölçüm - Brinell ve Mikro Sertlik (Vickers), Rockwell

Emcotest – Durascan G5 (Brinel ve Vickers)

 

Sertlik ölçümü ile mallzemenin plastik deformasyona direnci belirlenir. Sertlik değerini elde etmek için, özel biçimli küçük çentikleyici örnek yüzeyine uygulanır ve daha sonra örnek yüzeyinde oluşan çentiğin büyüklüğüne veya derinliğine bağlı olarak örneğin sertlik değeri belirlenir. Örnekler düz olmalıdır. Mikro sertlik ölçümleri (Vickers) için örneklerin parlatılmış olmaları gerekir.

Brinell sertlik deneyi malzeme yüzeyine belirli bir yükün (F') belirli bir çaptaki (D) sert malzemeden yapılmış bir bilya yardımıyla belirli bir süre uygulanması sonucu yüzeyde kalıcı bir iz (d) meydana getirme esasına dayanır. Daha sonra bu kuvvetin oluşan izin küresel yüzey alanına bölünmesiyle Brinell sertlik değeri elde edilir.

Vickers yönteminde baskı elemanı olarak tepe açısı 136° olan elmas kare piramit kullanılır . F yükü ile malzemeye bastırılan piramit ucun bıraktığı dörtgen izin köşegenleri ölçülerek hesaplanan ortalama köşegen uzunluğu formülde yerine konarak sertlik değerleri bulunur. Vickers sertliği yüke bağlı değildir. Ölçme hatalarını azaltmak ve heterojen yapılarda ortalama değer elde edebilmek için yükü ve dolayısıyla izi büyütmek faydalıdır. Ancak köşegen uzunluğu sertliği ölçülen parça veya tabaka kalınlığının en çok üçte ikisi kadar olmalıdır.

 

 

Emcotest N3 (Rockwell)

 

Rockwell sertlik deneyi (RSD), yapılmasının çok kolay olması ve özel bir ustalık gerektirmemesinden dolayı metallerin sertlik ölçümünde en yaygın kullanılan metottur. Rockwell sertliği, batma derinliğine karşı gelen birimsiz bir sayıdır. Batıcı uç, konik uçlu veya bilye şeklindedir . Yumuşak malzemeler bilye batıcı uç ile ölçülür Çok sert malzemeler elmas konik uç ile ölçülür.